Ιμμάνουελ Καντ
Ο Ιμμάνουελ Καντ (Immanuel Kant, ρωσ. Иммануил Кант, Καίνιξμπεργκ της Πρωσίας (που σήμερα ονομάζεται Καλίνινγκραντ και ανήκει στη Ρωσία), 22 Απριλίου 1724 - Καίνιξμπεργκ, 12 Φεβρουαρίου 1804), ο Γερμανός φιλόσοφος του άδολου λογισμού, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές και φιλοσόφους όλων των εποχών, και ο μεγαλύτερος της νεότερης εποχής. Στην ελληνική γλώσσα το όνομά του παλαιότερα αποδιδόταν ως Εμμανουήλ Κάντιος.
Παραθέματα
[επεξεργασία]- Άλλωστε, όπως κάθε καλλιτέχνης, ένας αριστοτέχνης της πολιτικής μπορεί να κατευθύνει και να κυβερνά τον κόσμο μέσω εικόνων, υποκαθιστώντας μ' αυτές επιδέξια την πραγματικότητα: για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας την εικόνα της ελευθερίας του λαού (όπως στο αγγλικό κοινοβούλιο), ή εκείνη της ιεραρχίας και της ισότητας (όπως στη γαλλική Εθνοσυνέλευση) – δηλαδή απλούς τύπους (mundus vult decipi[σημ. 1])· ωστόσο είναι προτιμότερο να υπάρχει η επίφαση ενός αγαθού που εξευγενίζει την ανθρωπότητα, παρά να αισθανόμαστε πλήρως απογυμνωμένοι απ' αυτό.[2]
- Αυτό το αξίωμα είναι λοιπόν και ο ανώτατος νόμος της καλής θέλησης: Πράττε πάντα σύμφωνα με εκείνο το γνώμονα, για τον οποίο μπορείς ταυτόχρονα να θέλεις να γίνει καθολικός νόμος.[3]
- Κάθε ενέργεια που έχει σχέση με τα δικαιώματα άλλων ανθρώπων και τα αξιώματά της δεν συμβιβάζονται με τη δημοσιότητα είναι άδικη.[4]
- Δεν μπορούμε βέβαια να οδηγηθούμε στο αντίστροφο συμπέρασμα, ότι όποια αξιώματα αντέχουν τη δημοσιότητα είναι και τα δίκαια, δεδομένου ότι όποιος κατέχει την αναντίρρητη εξουσία δεν χρειάζεται να έχει τα αξιώματά του κρυφά.[4]
- Δύο πράγματα γεμίζουν την ψυχή με πάντοτε καινούριο και αυξανόμενο σεβασμό και θαυμασμό, όσο συχνότερα και σταθερότερα ασχολείται μαζί τους ο στοχασμός: ο έναστρος ουρανός πάνω μου και ο ηθικός νόμος μέσα μου.[5]
- Διαφορά των θρησκειών: παράξενη έκφραση! Ακριβώς σαν να μιλούσε κανείς για διαφορετικές ηθικές. Μπορεί βέβαια να υπάρχουν διάφορα είδη πίστης, δηλαδή διαφορές όχι στη θρησκεία αλλά στην ιστορία των υιοθετούμενων μέσων στο χώρο της λογιοσύνης για την προαγωγή της, όπως και διάφορα θρησκευτικά βιβλία (Ζενδ Αβέστα, Βέδες, Κοράνι κ.λπ.), αλλά θρησκεία είναι μόνο μία και μοναδική για όλους τους ανθρώπους και για όλες τις εποχές. Όλα τα άλλα δεν μπορεί να περιλαμβάνουν παρά μόνο το όχημα της θρησκείας, το οποίο είναι τυχαίο και διαφορετικό ανάλογα με τις διαφορές εποχών και τόπων.[4][σημ. 2]
Είπαν για τον Καντ
[επεξεργασία]- Ό,τι υπήρξε ο Αθηναίος σοφός για την αρχαία φιλοσοφική σκέψη –λέγουν– αυτό είναι και ο Kant για τη νεώτερη: ένα μοναδικό στο ύψος του ορόσημο. Και χωρίζουν την αρχαία φιλοσοφία σε τρία κεφάλαια: προσωκρατική, σωκρατική, μετασωκρατική· τη νέα σε άλλα τρία: προκαντιανή, καντιανή, μετακαντιανή. Ε. Π. Παπανούτσος[7]
- Παρά το περιορισμένο της μέγεθος η πραγματεία Για την αιώνια ειρήνη αφήνει ακόμη και τον απληροφόρητο αναγνώστη να μαντέψει την απεραντοσύνη της σκέψης του. Λευτέρης Αναγνώστου[4]
Σημειώσεις
[επεξεργασία]- ↑ Η λατινική φράση «mundus vult decipi» σημαίνει «ο κόσμος θέλει να απατάται».[2]
- ↑ Και ο Γιαμαμότο Τσουνετόμο, στο Χαγκακούρε, δίδαξε: «Είναι κακό να μοιράζεσαι ανάμεσα σε δύο πράγματα. Ο σαμουράι οφείλει να προσηλωθεί στο μπουσίντο και να μην επιζητεί οτιδήποτε άλλο. Ο χαρακτήρας «ντο» που σημαίνει τον δρόμο –το μονοπάτι που πρέπει να πορεύεται κανείς– διαβάζεται το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις. Ωστόσο, αν μελετήσεις τη διδασκαλία του Κομφούκιου και του Βούδα, το να θεωρήσεις ότι είναι κάτι διαφορετικό από το μπουσίντο σημαίνει ότι έχεις χάσει το νόημα – τον Ορθό Δρόμο. Εφόσον το καταλάβεις αυτό, θα μπορείς να αναγνωρίζεις τους διάφορους δρόμους που υπάρχουν και να προσεγγίζεις ολοένα και περισσότερο τον Ορθό Δρόμο.»[6]
Παραπομπές
[επεξεργασία]
- ↑ Immanuel Kant. Λογική. Μετάφραση - εισαγωγικό σημείωμα - σχόλια: Χάρης Τασάκος. Πρόλογος: Gottlob Jäsche. Εκδόσεις Printa. Αθήνα. 2014.
- ↑ 2,0 2,1 Immanuel Kant. Ανθρωπολογία από πραγματολογική άποψη. Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Χάρης Τασάκος. Εκδόσεις Printa. Αθήνα. 2011.
- ↑ Καντ, Ιμμάνουελ (1984). Τα θεμέλια της Μεταφυσικής των ηθών. Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Γιάννης Τζαβάρας. Αθήνα: Δωδώνη. ISBN 960-248-120-X.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Καντ, Ιμμάνουελ (1992). Για την αιώνια ειρήνη. μετάφραση - επίμετρο: Άννα Πόταγα, πρόλογος - επιμέλεια: Λευτέρης Αναγνώστου. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ISBN 978-960-221-044-4.
- ↑ Καντ, Ιμμάνουελ (2009). Κριτική του πρακτικού λόγου. Μετάφραση, σημειώσεις, επιλεγόμενα: Κώστας Ανδρουλιδάκης. Αθήνα: Εστία. Πρώτη έκδοση: Δεκέμβριος 2004. Τρίτη έκδοση: Μάιος 2009. ISBN 960-05-1176-4.
- ↑ Γιαμαμότο Τσουνετόμο. Χαγκακούρε: Η τέχνη του σαμουράι. Μετάφραση Ελένη Γκαγκάτσιου. Παπασωτηρίου. Αθήνα. 2009.
- ↑ Καντ, Ιμμάνουελ (1971). Δοκίμια. εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Ε. Π. Παπανούτσος. Αθήνα: Δωδώνη. ISBN 978-960-248-119-6.