Κυπριακές παροιμίες

Κατάλογος παροιμιών από την Κύπρο:

Α     Β     Γ     Δ     Ε     Ζ     Η     Θ     Ι     Κ     Λ     Μ     Ν     Ξ     Ο     Π     Ρ     Σ     Τ     Υ     Φ     Χ     Ψ     Ω

A

• "'Αθκιασερος παπάς, θάφκει τζαι ζωντανούς"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Παπάς χωρίς δουλειά θάβει και ζωντανούς"

• "Άλλα 'ν' τ' αμμάδκια του λαού τζι άλλα του κουκουφκιάου, τζιαι άλλα εν του αλουπού που κάμνει πάου πάου"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Άλλα, (διαφορετικά) είναι τα μάτια του λαγού, άλλα της κουκουβάγιας και άλλα της αλεπούς που (όταν "κλαίει") κάνει πάου πάου".

• "Άλλαξεν ο Μανωλιός τζι έβαλεν τα ρούχα του αλλοιώς"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς"

• "Άμαν εν πάει ο Μωάμεθ είς το βουνό, πάει το βουνό εις τον Μωάμεθ."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Όταν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στο Μωάμεθ."

• "Αν ήταν η αζούλα πούζα, ήθεν να πουζιάσει ούλος ο κόσμος"

• "Αν κάμει ο Μάρτης δκυο νερά τζαι ο Απρίλης άλλον έναν χαρά σε τζίντον γεωργόν πόσχει πολλά σπαρμένα"

• "Απόν αππέξω του χορού, πολλά τραούθκια ξέρει."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Όποιος έιν' έξω απ' το χορό ξέρει πολλά τραγούδια."

• "Απόν ακούει, τερκάζει"

• "Απόν ακούει του γονιού , παρα γονιάς τζιμάτε."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "οταν δεν ακούς τούς γονείς , κοιμάσαι παράμερα."

• "Από σιει μούγια, μουγιάζεται."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Κάποιος προσπαθεί να διώξει την μύγα μόνο αν αυτή κάθεται επάνω του."

ή "όποιος έχει τη μύγα, μιγιάζεται"

• "Από 'θθέλει να πάει στον μύλον, 5 μέρες κοσσινίζει."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Όποιος δεν θέλει να πάει στον μύλο, κοσκινίζει για 5 μέρες."

• "Απ' ον μπορεί να δέρει το γάρο, δέρνει το σαμάν (Δηλ. κάποιος που δεν μπορεί να κάνει η να πει κάτι σ' εκείνον που του έφτεξε, τα βάζει με άλλον)"

• "Απ' ον σε ξέρει, ακριβά σε γοράζει"

• "Απού σοθκιάζει τριάντα θκυό τζαι ξοθκιάζει τράντα εν νοικοτζύρης πάντα. Απου ξοθκιάζει τριάντα θκυό αλλά σοθκιάζει τράντα, στη φυλακή τον παίρνουσι τζαι εν του διούν αμάντα"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Οποιος έχει έσοδα τριαντα δύο και έξοδα τριάντα είναι πάντα νοικοκύρης, όποιος όμως ξοδεύει τριάντα δύο και έχει έσοδα τριάντα τον παίρνουν στην φυλακή και δεν τον λυπούνται."

• "΄Ακουε μεγάλο αμπέλι τζαι πέρνε μιτσί καλάθι"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "΄Ακουγε για μεγάλο αμπέλι αλλά πάρε μαζί σου μικρό καλάθι"

• "Άκουε πολλά τζαι πίστεφκε λία"

• "Από΄ σσιει γειτον εσσειει όσιον τζια΄αποσιει όσιον τζιμάτε"#δηλαδη οποιος εχει γειτονα θα τον βοηθίσει στις δυσκολες στιγμες

• "Απ΄όν έσχει νούν έσχει πόθκια"

• Ασχιμοφόρε τζαι μεν ριάς

Δ

• "Δώστου πελλού λουκάνικον, να σου πει εν ζαβόν"
  • "Δωστου πελλου αγγουρι να σου πει εν ζαβον"
• "Δώκε θάρρος του χωρκάτη να μπει με τες ποϊνες στο κρεβάτι"

Ε

• "Είπαν του πελλέ, τζαι επέλλανεν"
• "Έλα παππού να σου δείξω τ' αμπέλια σου."
• "Εν της παπαθκιάς τα ξύλα"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Τα ξύλα ανήκουν στην παπαδιά (και έτσι τα προσέχει περισσότερο)"
• Ένας παπάς δκυό εκκλησιές της μιας γελά της
  • Ένας παπάς δυό εκκλησιές, τη μια την αφήνει αλειτούργητη

[Λέγεται ότι κάποιος κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα και σίγουρα αφήνει κάτι πίσω]

• Έπαρτον εις τον γάμο σου να σου πεί τζαι του χρόνου
• "Ετσύλησεν ο τέντζερης, τζαι ήβρεν το καπάτζιν"
• Ετσύλισεν το στουπομα τζαι ιβρεν την μαιρισσαν
• ΕΠΙΕ Ο ΦΤΩΧΟΣ ΝΑ ΑΡΜΑΣΤΕΙ ΤΖΑΙ ΜΙΤΣΙΑΝΕ Η ΝΥΧΤΑ

Η

• Η μάνα εν μαννα
  • Δηλαδή: Η μητερα ειναι σαν δώρο απο τον Θεό

• "'Ηβρες φαί, φάε, ήβρες ξύλο, φύε"

• " Η απάντηση του πελλού εν η σιωπή"

• Η Γλώσσα κόκκαλα δεν έσσιη τζιέ κόκκαλα τσακκίζη

• "Η νύφη αντα να γενηθεί της πεθεράς ημιάζει"

Κ

• Καλός καλός ο σιοίρος μας, μα εφκέιν χαλαζιάρης

• "Κάτσε την μμάππα χαμαί."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Άφησε την μπάλα κάτω." (Δηλ. Μην κάνεις τον έξυπνο)
• Καμήλα κλάννει στο Πεντάκωμον
  • Καμηλάρη καλημέρα καμήλα καμηλάρη

Λ

• Λείπει ο Μάρτης που τη Σαρακοστή;

Μ

• Μάρτης Γδάρτης τζαι Παλλουκοκάφτης

ή *Τον Μάρτη ξύλα φύλαε μεν κάψεις τα παλλούτζια

• • Δηλαδή κατά το Μάρτη έχουμε κρύο που γδέρνει και ζέστη που καίει τα παλλούκια. Τα δύο άκρα.

• Μεγάλον βούκκον φάε, μεγάλον λόον μεν πεις
  • Μετάφραση στη Δημοτική: Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις

• Με τον συγγενή σου φάε πιε τζιαι αλίσιι βερίσιι μεν κάμεις
  • Με τους συγγενείς σου να τρως και να πίνεις αλλά ποτέ μ' αυτούς εμπορικές πράξεις να μην κάνεις.

Ν

• "Να σου δώσει η μούλα η γεραφώνα"
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Να πάρεις από το μουλάρι που εγκυμονεί (Δηλαδή δεν θα πάρεις, αφού ως γνωστό το μουλάρι, που είναι διασταύρωση γαιδάρου καί αλόγου δεν μπορεί να αναπαράγει"
• "Να ππέσει τάφκον που τον κώλον της εν θα σπάσει.
  • Μετάφραση: Αν πέσει τ΄ αβγό απ΄ τον κώλο της δεν θα σπάσει. Λέγεται για τις πολύ κοντές γυναίκες.

Ξ

• Ξεροκέφαλος κεφάλα λαλεί ο πόντιος

Ο

• "Ο γάρος ο οκνιάρης εν τζαι βαρυγομαρκάρης."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Ο γάιδαρος ο τεμπέλης πάντοτε βαρυφορτώνεται."

• "Ο κάττος τζι αν εγέρασεν τα νύσια που 'σιεν έσιει."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Ο γάτος, έστω κι αν έχει γεράσει, έχει τα ίδια νύχια όπως πριν."

• "Όπου λαλούν πολλοί πετεινοί, αρκεί να ξημερώσει"

• "Ότι αθυμάσε, χχέρεσε"

• Ο νούρος του σιύλλου (σκύλου) εν ισσιώννει.

• "Ούλοι λέσιν τζαι πολέσιν, τζι ο στραός τζι που πονεί"

Π

• Παπάς μου λειτουρκε δκυό εκκλησιές, της μιας γελά της
  • Ένας παπάς δυό εκκλησιές, τη μια την αφήνει αλειτούργητη

[Λέγεται ότι κάποιος κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα και σίγουρα αφήνει κάτι πίσω]

• Παρα να συντηχάνεις καλύττερα να κλάνεις

• Παφίτην αναγιώνεις, χρυσάφιν νεκατώνεις...
  • Όταν μεγαλώνεις ή γνωρίσεις Παφίτη (άνθρωπο με καταγωγή την περιοχή Πάφου της Κύπρου), είναι τόσο καλός ανθρωπος - πολύτιμος όπως το χρυσάφι.

• Παφίτην αναγιώνεις , σκατζόσσυρον μερώνεις.....
  • Μην προσπαθείς να εκπαιδεύσεις Παφίτη (άνθρωπο καταγόμενο από την περιοχή Πάφου της Κύπρου), είναι ανώφελο και ακατόρθωτο όπως να εκπαιδεύεις σκάντζόχοιρο.

• Πέζε του γάρου λύρα να χορεύκει βύρα βύρα.

• "Πέρα βρέχχει, στην Καραμανιά χχιονίζει"
  • Μετάφραση στην Δημοτική: όταν κάποιος δεν καταλαμβένει τι του λέμε

• "Πέψε τον πελλόν τζαι λάμνε ταπισόν του"
  • Μετάφραση στην Δημοτική: μην έχεις εμπιστοσύνη σε ένα τρελό

• "Που σου νέφκω, που παεις"
• "Πόθεν είσαι θκιέ; Κουτσιά εμαήρεψα"
  • Όταν ρωτάς κάτι κάποιον και παίρνεις άσχετη απάντηση

Ρ

• "Ρίβκε αβκά πας τον τοίχον."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Ρίχνε αυγά απάνω στον τοίχο." δηλαδή είναι ανώφελο

Σ

• "Σσύλλον πλύννεις, σσύλλον λούσεις, πάλε σσυλιές μυρίζει."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Όσο και να λούζεις ένα σκύλο, πάλι θα μυρίζει σαν σκύλος."

• "Σταφύλιν φάε τζι αμπέλιν μεν ρωτάς."
  • Εξήγηση: "όταν κάποιος σου προσφέρει κάτι να το δέχεσαι χωρίς παραξενιές και διαμαρτυρίες"

• "Στην ανερκάν φελά τζαι το χαλάζιν"

• Στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα!

Τ

• Τα πολλά λόγια εν φτώσεια

• Τζείνος που ρέσσει τζαι εν λαλεί με γεια σου με καλώστον στο πανέρι έπαρτον τζαι όσα σου δώκουν δώστον

• Tζαι τζεινον που τον σιαιρετας τζαι εν σου πολοετε στο πανερι επαρτον να δεις πως εν πουλιεται (δηλ¨τι αξιζει απο καποιον να πει ενα 'γεια')

• Το γέλιο της Παρασκευής, το κλάμα του Σαββάτου

• Το γινάτι φκάλει αμάτι

• "Το λαμπρόν τζει που πέφτει κρούζει."
  • Μετάφραση στη Δημοτική: "Η φωτιά καίει εκεί που χτυπά."

• "Τον Μάρτη ξύλα φύλαε, μεν κάψεις τα παλλούτζια"
  • Μετάφραση στην Δημοτική: τον Μάρτη κάνει κρύο και φρόντισε να φυλάξεις ξύλα, αλλιώς θα χρειαστεί να κάψεις τα παλούκια για να ζεσταθείς

• Τον αράπη τζαι αν τον πλύννεις το σαπούνι σου χαλάς

Φ

• "Φακούν του παπά με τα πρόσφορα"

Ω

---

---

Σύνδεσμοι Βικιφθεγμάτων: Κατηγορίες - Θέματα - Παροιμίες - Άνθρωποι