Πολιτικά Σοφίσματα

Πολιτικά Σοφίσματα είναι τίτλος φιλοσοφικοπολιτικού συγγράμματος του ποιητή και λόγιου Αθανάσιου Χριστόπουλου. Το έργο γράφτηκε το 1815, αλλά δεν τυπώθηκε ποτέ όσο ζούσε ο Αθανάσιος Χριστόπουλος. Εκδόθηκε πολύ αργότερα, το 1960, σε επιμέλεια Λ. Βρανούση και θεωρείται το πρώτο πρωτότυπο νεοελληνικό πολιτειακό σύγγραμμα.

Παραθέματα

Μερικά παραθέματα από τα Πολιτικά Σοφίσματα.

• Ο Μέγας Αλέξανδρος, ερωτώμενος πώς εξουσιάζει και κυβερνά τον κόσμον, απεκρίθη: αμφαδόν ηε κρυφηδόν, ή δόλω ηε βίηφι, φανερά δηλαδή ή κρυφά ή με δόλον ή με δύναμιν· δείχνοντας με τούτο πολιτικώτατα, ότι οι εξουσιασταί, έξω από αυτά, άλλα μέσα δεν έχουν προς εξουσίασιν και κυβέρνησιν των ανθρώπων. [...] Η μεν δύναμις των εξουσιαστών είναι τ' άρματα· ο δε δόλος τα πολιτικά σοφίσματα...
  • Εισαγωγή

• Όποιος δεν ηξεύρει να υποκρίνεται, δεν ηξεύρει να εξουσιάζη. Αξίωμα της πολιτικής αλάνθαστον! Δεν ακούω τους ηθικούς φιλοσόφους εκείνους που καταδικάζουν την υπόκρισιν· δεν ηξεύρουν τι λέγουν. Ίσως εις τον ιδιωτικόν βίον δεν είναι τόσον παντού αναγκαία· εις τον πολιτικόν όμως είναι άφευκτη. Πολιτικέ! πού πηγαίνεις να ζήσης ανυπόκριτα; εις τους ανθρώπους; Εχάθηκες! Αν εζούσες εις την Πλατωνικήν πολιτείαν, βέβαια μάταιον ήτον να υποκρίνεσαι. Επειδή όμως είσαι εις πολιτεύματα σύνθετα όχι από ανθρώπους, αλλ' από λάσπην ανθρώπων, γεμάτων πάθη και πανουργίες διάφορες, μωρός και ανόητος είσαι, αν δεν υποκρίνεσαι. Όποιος εξουσιαστής ανυπόκριτα πολιτεύεται, άπρακτος και ανίδεος είναι των ανθρωπίνων πραγμάτων· και δεν δύναται πώποτε ούτε πρόβατα, πολύ πλέον ανθρώπους, να κυβερνά και να εξουσιάζη.
  • Η υπόκρισις

• Ο λαός είναι μωρός, το βάθος δεν γνωρίζει, την επιφάνειαν κοιτάζει.
  • Αυτοκρατορικά σοφίσματα

• ... o Αριστοτέλης, ο πρώτος του Μακιαβέλλη διδάσκαλος...
  • Τυραννικά σοφίσματα

• Δεν γίνεται δραστικώτερον σόφισμα, προς εμποδισμόν του ανοήτου πλήθους από την Εκκλησίαν, ωσάν το: να εκκλησιάζη ο λαός όλος με εξάρχους κατά τμήματα. Ότι εδώ το ανόητον πλήθος, και όσοι ευγενείς είναι ωσάν αυτό ύποπτοι, διαλέγοντας τους εξάρχους των δεν γνωμοδοτούν περί των κοινών υποθέσεων του πολιτεύματος, αλλά γνωμοδοτούν την εκλογήν εκείνων οπού θα γνωμοδοτήσουν διά εκείνες. Όσο λοιπόν και αν είναι οι διαλεγμένοι έξαρχοι ανόητοι, πάλιν θα είναι από τους διαλεκτάς φρονιμώτεροι και, τ' ολιγώτερον, τόσης γνώσεως, ώστε εις την Εκκλησίαν, ακούοντας άλλους φρονιμώτερους, να νιώθουν το ορθόν και ωφέλιμον και να πείθωνται.
  • Δημοκρατικά σοφίσματα

• Ο πολλά ένδοξος και δυνατός πολίτης ή να προεμποδίζεται, να μην καταντά τέτοιος· ή, αφού καταντήση, να ταπεινώνεται· ή, αν δεν είναι τρόπος, να εξορίζεται· ή, αν και τούτο δεν κατορθώνεται, να δολοφονήται. Άδικον, πλην άφευκτον· αλλέως κινδυνεύει το πολίτευμα.
  • Δημοκρατικά σοφίσματα

• Ο πόλεμος προσδιορισμόν και περιορισμόν δεν επιδέχεται.
  • Δημοκρατικά σοφίσματα