Οι αδερφοφάδες

Οι αδερφοφάδες είναι μυθιστόρημα του Έλληνα συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη. Το έργο πραγματεύεται τα γεγονότα και τα ιδεολογικά αδιέξοδα του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1946 - 1949), εστιάζοντας στη βαθιά κοινωνική και ηθική ρήξη που προκάλεσε η σύγκρουση αυτή στον ελληνικό λαό.

Το μυθιστόρημα έχει μεταφραστεί στα Αγγλικά, Ολλανδικά, Γαλλικά, Πορτογαλικά, Δανικά, Φινλανδικά, Νορβηγικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Τουρκικά, Περσικά, Σκοπιανά, Αλβανικά και Κουρδικά.

Αποσπάσματα

Μερικά αποσπάσματα από το μυθιστόρημα.

• Αυτά έχω ν' απαντήσω στο μεγαλοϊδεάτικο γράμμα σου, αγαπητέ μου ανιψιέ· δεν έχω, σου λέω, εμπιστοσύνη τους ανθρώπους και στις ανησυχίες τους και στις μεγάλες ιδέες τους. Μπούχτισα. Όταν ακούω έναν ιεροκήρυκα να κηρύχνει την καλοσύνη και την αγάπη, μου 'ρχεται εμετός· όταν ακούω έναν πολιτικό να μιλάει για πατρίδα και τιμή και δικαιοσύνη, μου 'ρχεται εμετός· έχουν εξευτελίσει τα πάντα, και το ξέρουν κι εκείνοι που μιλούν κι εκείνοι που ακούνε· κι όμως δε σηκώνεται κανένας να τους φτύσει.

• Δεν υπάρχουν ιδέες· υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες· κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει.

• Ρωτάς από πού ερχόμαστε και πού πάμε και ποιος ο σκοπός της ζωής, και τι και πώς και γιατί; μεγάλη αρρώστια! Μα ο Καρολίτος θα σου δώσει την απάντηση να ησυχάσεις· την ξέρω κι εγώ την απάντηση αυτή, γιατί, λίγο πολύ, είμαι Καρολίτος· το γιατρικό σου, το λοιπόν, λέγεται: Μαριώ. Αυτή θα σου δώσει σίγουρη αποστομωτική απάντηση σε όλα σου τα ρωτήματα· πάρε δυο ή τρεις στάλες Μαριώ, όσες σηκώνεις (όσο περισσότερες τόσο καλύτερα) το βράδυ πριν κοιμηθείς – και θα ησυχάσεις. Θαρρείς πως κοροϊδεύω, όπως το 'χω συνήθειο, και δεν καταδέχουμαι ν' ανοίξω σοβαρές κουβέντες μαζί σου; Γελιέσαι, νεαρέ μου· πιο σοβαρά δεν μπορώ να μιλήσω, ετούτος είναι ο ανώτατος καρπός όλης μου της σοφίας. Δεν έχω, μαθές, εμπιστοσύνη στην ανθρώπινη αντοχή και στις μεγάλες ιδέες που τυραννούν, σαν τα σπυριά της νιότης, τους νέους· κουφοβράζει το αίμα τους, ερεθίζουνται και ταράζουνται για την αρχή και το τέλος του κόσμου, για το σκοπό της ζωής, κι αν πρώτα γεννήθηκε η κότα ή το αυγό· δερματική αρρώστια, νεαρέ μου, τίποτ' άλλο. Ένα πρωί, εκεί που περπατούν ανήσυχοι, βυθισμένοι σε μεγάλους στοχασμούς, συναντούν μια σουσουράδα, στρουμπουλή χωριατοπούλα ή αναιμικιά πρωτευουσιάνα, μελαχρινή ή κατάξανθη ή καστανιά (έχει για όλα τα γούστα) και στέκουνται με ανοιχτό το στόμα – να η απάντηση· παντρεύουνται κι ησυχάζουν.

• Τι βοήθεια να σου δώσω, κακόμοιρο με τα γυαλάκια κλωσοπούλι της Αθήνας; Απάνω τους, παλικαράκι μου, αέρα! καθώς φωνάζετε, όταν κάνετε γιουρούσι στους αντάρτες, ρίξου απάνω στους φοβερούς αγκαθερούς σκαντζόχοιρους, στα αιώνια ρωτήματα, σπάσε κι εσύ τα μούτρα σου, αιματώσου στις αγκίδες τους, και πια σαν καταλάβεις πως δεν είναι το αίμα τους που αναγλείφεις με ηδονή, παρά το δικό σου το αίμα που χύνεται, τότε πια υπόγραψε παράδοση χωρίς όρους, να ησυχάσεις. Παραδώσου σ' ένα μεγάλο σκαντζόχοιρο, θέλω να πω σε μια μεγάλη ιδέα, υπάρχουν τόσες και τόσες – πατρίδα, θρησκεία, επιστήμη, τέχνη, δόξα, κομμουνισμός, φασισμός, ισότητα, αδελφοσύνη... φτάσατε στο ξεπούλημα, νεαροί μου, διαλέγετε και παίρνετε! Υπάρχουν σήμερα ντουζίνες μεγάλες ιδέες, γιατί δεν υπάρχει καμιά· γιατί μπήκατε, σου λέω, στο ξεπούλημα, βράδιασε, παίρνει τέλος το πανηγύρι, έπεσαν οι τιμές, μπορείς ν' αγοράσεις για ένα κομμάτι ψωμί μια μεγάλη ιδέα.