Ξενοφάνης
Ο Ξενοφάνης (περ. 570 - 478 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ποιητής από την Κολοφώνα της Ιωνίας. Ανήκει στους προσωκρατικούς και είναι γνωστός κυρίως για την κριτική του προς την παραδοσιακή θρησκεία και τις ανθρωπομορφικές απεικονίσεις των θεών.
Υποστήριζε ότι οι άνθρωποι δημιουργούν τους θεούς «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή τους», δηλαδή ότι κάθε λαός φαντάζεται τους θεούς του με δικά του χαρακτηριστικά. Παράλληλα, πρότεινε μια πιο φιλοσοφική σύλληψη του θείου ως ενιαίου, αιώνιου και μη ανθρωπόμορφου.
Επίσης, ασχολήθηκε με τη γνώση και την αλήθεια, τονίζοντας ότι οι βεβαιότητες των ανθρώπων είναι περιορισμένες και ότι η γνώση είναι συχνά πιθανή παρά απόλυτη. Θεωρείται έτσι από τους πρώτους στοχαστές που άσκησαν κριτική τόσο στη μυθολογία όσο και στην ανθρώπινη γνώση.
Αποσπάσματα
[επεξεργασία]Μερικά αποσπάσματα από τον Ξενοφάνη.[1]
10. Αφού εξ' αρχής στον Όμηρο όλοι έχουν μαθητεύσει...
11. Όμηρος κι Ησίοδος τους θεούς κατηγορήσαν μ' όλα όσα στους ανθρώπους ντροπές είναι και ψόγος, πως κλέβουνε, μοιχεύουν και απατούν ο ένας τον άλλο.
12. Πόσες πολλές ιστόρησαν για τους θεούς άνομες πράξεις, πως κλέβουνε, μοιχεύουν και απατούν ο ένας τον άλλο.
16. Κι οι Αιθίοπες <τους θεούς τους> με μύτη πλακουτσή και μαύρους <παριστάνουν>, γαλανομάτηδες οι Θράκες, με μαλλιά στο χρώμα της φωτιάς.
Παραπομπές
[επεξεργασία]- ↑ Ξενοφάνης. Αποσπάσματα. Εισαγωγή - μετάφραση - μελετήματα Άννα Κελεσίδου. Επιμέλεια Φιλολογική Ομάδα Κάκτου. Κάκτος. Αθήνα. 1997.
