Ζεν
Το Ζεν εμφανίστηκε ως χωριστή σχολή του Βουδισμού, ως Τσαν, για πρώτη φορά στην Κίνα, τον 6ο αιώνα. Από την Κίνα εξαπλώθηκε νότια έως το Βιετνάμ, και ανατολικά προς την Κορέα και την Ιαπωνία. Ο Ζεν Βουδισμός δίνει έμφαση στην αυστηρή πειθαρχία και αυτοέλεγχο, στον διαλογισμό, την κατανόηση της φύσης του νου και της φύσης των πραγμάτων. Δίνει έμφαση στην άμεση πνευματική πρακτική με την αλληλεπίδραση με έναν Δάσκαλο. Υποτιμά την απλή γνώση μέσω των γραφών, γιατί οι λέξεις δεν μπορούν να εκφράσουν επαρκώς τη θρησκευτική αλήθεια, όπως αυτή βιώνεται με το πνεύμα. Γι’ αυτό οι πιστοί θεωρούν τις ιερές γραφές Ζεν ως άχρηστο χαρτί.
Αποσπάσματα
[επεξεργασία]Μια Εισαγωγή στον Ζεν Βουδισμό
[επεξεργασία]Μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο του Ντ. Τ. Σουζούκι Μια Εισαγωγή στον Ζεν Βουδισμό.[1]
- Η Ζεν διαφέρει από όλα τα άλλα θρησκευτικά και φιλοσοφικά συστήματα διαλογισμού, επειδή δεν στηρίζεται στην υπόθεση. Ακόμα και ο ίδιος ο Βούδας απορρίπτεται. Για την ακρίβεια, τον αγνοούν σχεδόν βλάσφημα, μολονότι –ή καλύτερα ακριβώς επειδή– αποτελεί την πιο ισχυρή πνευματική υπόθεση. (σελ. 31)
- Ανάμεσα στα πολλά παρακλάδια του Βουδισμού που ξεπήδησαν, ιδιαίτερα στην Κίνα και στην Ιαπωνία, βρίσκουμε μια μοναδική παραφυάδα που διατείνεται ότι μεταβιβάζει την ουσία και το πνεύμα του Βουδισμού άμεσα από τον ιδρυτή του και μάλιστα χωρίς κανένα μυστικό στοιχείο και χωρίς καμιά μυστηριώδη τελετουργία. Αυτή η παραφυάδα αντιπροσωπεύει μια από τις πιο σημαντικές πλευρές του Βουδισμού, όχι μόνο γιατί έχει ιστορική σημασία και πνευματική ζωτικότητα, αλλά επίσης γιατί οι τρόποι που χρησιμοποιεί είναι ιδιαίτερα πρωτότυποι και διεγερτικοί. Το επίσημο όνομά της είναι: «Το Δόγμα της Καρδιάς του Βούδα», αλλά το κοινό της όνομα είναι «Ζεν». (σελ. 45)
- Γι' αυτό, τολμώ να πω ότι μέσα στη Ζεν βρίσκεται συστηματοποιημένη ή καλύτερα αποκρυσταλλωμένη, όλη η φιλοσοφία, η θρησκεία και η ίδια η ζωή των λαών της Άπω Ανατολής, ιδιαίτερα των Γιαπωνέζων. (σελ. 51)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Η Ζεν πρεσβεύει ότι είναι το πνεύμα του Βουδισμού αλλά είναι, ουσιαστικά, το πνεύμα όλων των θρησκειών και των φιλοσοφιών. Όταν η Ζεν κατανοηθεί πέρα για πέρα, έχει πετύχει κανείς την απόλυτη γαλήνη του νου και ζει έτσι όπως θα έπρεπε να ζει. (σελ. 61)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Η Ζεν συχνά συγκρίνει τον νου με έναν άσπιλο καθρέφτη. Γι' αυτό, σύμφωνα με τη Ζεν, είμαι απλός σημαίνει διατηρώ αυτόν τον καθρέφτη πάντα καθαρό και αστραφτερό και έτοιμο να καθρεφτίσει απλά και απόλυτα ό,τι βρεθεί μπροστά του. (σελ. 83)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Όταν ρώτησαν τον Τζοσού τι ήταν το Τάο (ή η αλήθεια της Ζεν) αυτός αποκρίθηκε: «Η καθημερινή σου ζωή, αυτό είναι το Τάο». Μ' άλλα λόγια, η δική σου ήρεμη, σίγουρη και γεμάτη εμπιστοσύνη ύπαρξη – αυτή είναι η αλήθεια της Ζεν και αυτό εννοώ όταν λέω ότι η Ζεν είναι βασικά πρακτική. (σελ. 102)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Οι οπαδοί της ελευθεριότητας δεν έχουν ελευθερία βούλησης. Οι εξωτερικές συνθήκες τους έχουν δεμένους χειροπόδαρα και δεν μπορούν να τις αντιμετωπίσουν. Η Ζεν, αντίθετα, απολαμβάνει πλήρη ελευθερία, δηλ. είναι κυρία του εαυτού της. Η Ζεν δεν έχει «ενδιαίτημα», για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση από τις Πραζναπαραμίτα Σούτσας. Όταν κάτι έχει ένα καθορισμένο «ενδιαίτημα», δεσμεύεται, παύει να είναι απόλυτο. (σελ. 117)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Η Ζεν φυσικά, εκφράζεται καλύτερα με την ποίηση παρά με τη φιλοσοφία, γιατί συγγενεύει περισσότερο με το συναίσθημα παρά με τη διανόηση. Η ποιητική της κλίση είναι κάτι το αναπόφευκτο. (σελ. 155)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
- Όσοι δεν έχουν ακόμα κατανοήσει απόλυτα τη Ζεν μπορεί να κάνουν του κόσμου τις υπερβολές, ακόμα και έγκλημα – στο όνομα της Ζεν. (σελ. 165)
- Ντ. Τ. Σουζούκι
Αιχμηρές σκέψεις
[επεξεργασία]Μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο του Μπρους Λι Αιχμηρές σκέψεις.[2]
- Η φιλοσοφία του Μπρους έμοιαζε πάντοτε να επιστρέφει στις Ζεν πηγές της, εκεί που οι αντιφατικές συμβουλές δηλώνουν την πιο απλή αλήθεια. (σελ. 11)
- Στέρλινγκ Σίλιφαντ (Stirling Silliphant)
- Ο πραγματικά μεγάλος καλλιτέχνης του Ζεν δηλώνει το απόλυτο με τις ελάχιστες γραμμές, την ελάχιστη προσπάθεια. (σελ. 193)
Παραπομπές
[επεξεργασία]- ↑ Ντ. Τ. Σουζούκι. Ζεν. Πρόλογος Καρλ Γιουνγκ. Πρόλογος - μετάφραση Σοφία Άντζακα. Εκδόσεις Σπαγειρία. Αθήνα. 2015. Πρώτη έκδοση 1975.
- ↑ Bruce Lee. Αιχμηρές σκέψεις. Πρόλογος Linda Lee Cadwell. Εισαγωγή και επιμέλεια John Little. Μετάφραση Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης. Εκδόσεις Οξύ. Αθήνα. 2004.
