Γεώργιος Αβέρωφ
Ο Γεώργιος Αβέρωφ (γεννημένος ως Γεώργιος Αυγέρου Αποστολάκας, Μέτσοβο, 15 Αυγούστου 1815 - Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 15 Ιουλίου 1899) ήταν Έλληνας Βλάχος επιχειρηματίας, και ένας από τους μεγαλύτερους εθνικούς ευεργέτες. Κατά τη συνήθεια της εποχής καθιέρωσε ως επώνυμο το όνομα του πατέρα του, Αυγερινού (Αυγέρου), το οποίο μετατράπηκε σε Αβέρωφ.
Είπαν για τον Γεώργιο Αβέρωφ
[επεξεργασία]- Ήταν ένας ασκητής, ένας σεμνός άνθρωπος. Όπως άλλοι «νυμφεύονται την Εκκλησίαν», αυτός είχε δοθεί στην Ελλάδα. Της τα χάρισε όλα, την ατομική του ευτυχία, ακόμη και τις πιο μικρές χαρές του κορμιού του. Την αγαπούσε μ' ένα πάθος μυστικιστικό.
- Αγαπούσε το λαό· με τους απλούς ανθρώπους ήταν γλυκομίλητος, υπομονετικός. Έμπαινε στα μαγέρικα, τα μαραγκούδικα, τα μπαλωματάδικα και κουβέντιαζε μ' όλους, μάθαινε τις ανάγκες του κόσμου.
- Στρατής Τσίρκας[1]
- Δεν έπαιζε χαρτιά, στο Χρηματιστήριο τον βλέπαν σπανιότατα. Η ευθύτητα του χαρακτήρα του κι η άκρα τιμιότητά του στις συναλλαγές ήταν παροιμιώδικες.
- Στρατής Τσίρκας[1]
- Μα όποτε θίασος έπεσε όξω και ξέμεινε, ο γέρος έτρεχε να πληρώσει τα χρέη, να κόψει εισιτήρια για να γυρίσουν στην πατρίδα. Τιμούσε το θέατρο, κάθε θέατρο, και με περηφάνεια τόνιζε πως έφτασε εποχή που λειτουργούσαν ταυτόχρονα δεκατέσσερα ελληνικά θεάματα στην Αλεξάντρεια, από αρχαία τραγωδία και δράμα ώς Φασουλή.
- Στρατής Τσίρκας[1]
- Εξίσου κοφτά είναι γνωστό ότι αρνήθηκε να συνεισφέρει στον έρανο για το θωρηκτό που θα δώριζαν οι απόδημοι στην ελληνική κυβέρνηση το 1896. «Δε δίνω λεφτά για πολέμους και πολεμικά», φέρεται ν’ απάντησε τότε. «Αν θέλετε για σχολεία, τότε να σας δώσω. Προτού φτιάξουμε στρατιώτες, χρειαζόμαστε δασκάλους και παπάδες». Και όμως το ίδιο βράδυ παρέδιδε κρυφά ένα μεγάλο ποσό για τους σκοπούς του εθνικού αγώνα – υπό τον όρο να μη μαθευτεί η προσφορά του, και κακοπάθουν οι δικοί του στο τουρκοκρατούμενο ακόμα Μέτσοβο της Ηπείρου. Ο Γεώργιος Αβέρωφ δεν επέλεγε τυχαία τους σκοπούς που ανελάμβανε να υποστηρίξει. Οι δωρεές του εντάσσονταν σ’ έναν ευρύτερο πλαίσιο και σχεδιασμό, υπαγορεύονταν από ένα όραμα που είχε ως επίκεντρό του την Ελλάδα. Τον κατείχε η ιδέα της Πατρίδας και της ανάστασης του Έθνους: πάνω απ’ όλα νοιαζόταν για την απελευθέρωση των υπόδουλων περιοχών (ανάμεσά τους και η γενέτειρά του στην Ήπειρο) και για την ανάπτυξη του φτωχού νεοσύστατου κράτους που πάλευε ακόμα να ορθοποδήσει. «Ήταν ένας ασκητής, ένας σεμνός άνθρωπος», γράφει γι’ αυτόν ο Στρατής Τσίρκας. «Όπως άλλοι "νυμφεύονται την Εκκλησίαν", εκείνος είχε δοθεί στην Ελλάδα». Με κύριο άξονα των ευεργεσιών του το τρίπτυχο Μέτσοβο - Αλεξάνδρεια - Αθήνα, ο Γεώργιος Αβέρωφ υποστήριζε γενναιόδωρα ό,τι είχε σχέση με την παιδεία, τη θρησκεία, τη γλώσσα, τις τέχνες και τον πολιτισμό, θεωρώντας πως αυτοί ήταν οι βασικοί μοχλοί για την ανόρθωση της πατρίδας. Αυτό όμως δεν τον εμπόδισε να χρηματοδοτήσει και άλλα έργα σε πάμπολλους τομείς, όπως η υγεία, η γεωργία, το εμπόριο, η άμυνα και η ασφάλεια, ακόμα και ν’ αναλάβει την εξόφληση του χρέους της Ελλάδας, όταν απειλείτο η χώρα με πτώχευση, το 1893, προσφέροντας στην κυβέρνηση 70.000 λίρες Αγγλίας – αν και φανατικά αντίθετος ο ίδιος με την πολιτική του πρωθυπουργού Τρικούπη. «Τα έδωσα στο Έθνος μου», φέρεται να απάντησε τότε σε κάποιον επικριτή του. «Ό,τι έχω και δεν έχω ανήκει στην πατρίδα. Ο πολίτης που θεωρεί τον εαυτό του ξέχωρο από το κράτος δεν είναι πολίτης (...) μοιάζει με σώμα χωρίς ψυχή».
- Τατιάνα Αβέρωφ[2]
